ฟาร์มไก่

ฤดูร้อนไทย (มี.ค.–พ.ค.) อากาศนอกเล้าแตะ 38–40 °C ได้ เกิน 30 °C ไก่เริ่มหอบและกินอาหารน้อยลง · เกิน 34 °C ไข่ฟองเล็กลง เปลือกบาง · เกิน 38 °C เสี่ยงตายเฉียบพลัน

• เพิ่มความเร็วลมผ่านตัวไก่ เป็นวิธีที่ได้ผลที่สุดในอากาศร้อนชื้นแบบไทย ตั้งเป้าลมผ่านตัวไก่ราว 2–3 เมตร/วินาที
• ม่านน้ำ (evaporative cooling) ได้ผลดีเฉพาะตอนอากาศยังไม่ชื้น — ช่วงบ่ายหน้าร้อนที่ความชื้นต่ำจะลดอุณหภูมิได้หลายองศา แต่ถ้าความชื้นเกิน 80% แล้วแทบไม่ช่วยและยิ่งอึดอัด
• รดน้ำหลังคาหรือติดฉนวน/สแลนกันแดด ลดความร้อนสะสมจากหลังคาเมทัลชีท
• น้ำเย็นสะอาดต้องมีตลอด เพิ่มจุดให้น้ำ ล้างท่อน้ำที่ตากแดดก่อนให้ไก่กิน
• ย้ายเวลาให้อาหารไปเช้ามืดกับหลังบ่ายสามโมง เลี่ยงจับหรือย้ายไก่ช่วง 11:00–15:00
• ลดความหนาแน่นในเล้า เตรียมเครื่องปั่นไฟสำรอง — ไฟดับตอนบ่ายหน้าร้อนคือเหตุไก่ตายยกเล้าที่พบบ่อยที่สุด

เกิน 30 °C พร้อมความชื้นเกิน 70% ไก่ระบายความร้อนด้วยการหอบไม่ได้ผล อาการนี้พบมากช่วงบ่ายหน้าฝนและก่อนฝนตก

• อย่าเปิดม่านน้ำ ตอนนี้ — เพิ่มความชื้นเข้าไปอีกจะยิ่งแย่
• เร่งพัดลมให้เต็มที่ เน้นความเร็วลมผ่านตัวไก่ ไม่ใช่ลดอุณหภูมิ
• สังเกตอาการ: อ้าปากหอบ กางปีก ยืนแยกตัว ซึม กินน้ำมากผิดปกติ
• เสริมวิตามินซีหรืออิเล็กโทรไลต์ในน้ำช่วงคลื่นความร้อน (ปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องขนาด)

ฤดูฝน (มิ.ย.–ต.ค.) ความชื้นในไทยขึ้นถึง 80–90% ได้บ่อย เกิน 75% วัสดุรองพื้นแฉะ เกิดเชื้อรา แอมโมเนียสูง เสี่ยงโรคทางเดินหายใจและโรคบิด (coccidiosis)

• เพิ่มการระบายอากาศ เปิดพัดลมมากขึ้นแม้อากาศไม่ร้อน — ต้องไล่ความชื้นออก
• ปิดม่านน้ำ
• ตรวจหาน้ำรั่วจากที่ให้น้ำและหลังคา แล้วกลับหรือเปลี่ยนวัสดุรองพื้นตรงที่แฉะทันที
• โรยปูนขาวหรือสารดูดความชื้นในจุดที่แฉะซ้ำซาก · ยกที่ให้น้ำให้สูงพอดีระดับหลังไก่

ฤดูหนาว (พ.ย.–ก.พ.) ภาคเหนือและอีสานกลางคืนลงต่ำกว่า 15 °C ได้ ต่ำกว่า 18 °C ไก่เอาพลังงานไปสร้างความอบอุ่น กินอาหารเปลืองขึ้นแต่ไข่ไม่เพิ่ม

• ลดรอบพัดลม ปิดม่านด้านที่ลมโกรก โดยเฉพาะช่วงตี 3–6 ที่หนาวที่สุด
• อุดช่องลมรั่วระดับตัวไก่ ระวังลมพัดตรงตัวไก่ (draft)
• อย่าปิดสนิท ต้องคงการระบายอากาศขั้นต่ำเสมอ เพื่อไล่แอมโมเนียและความชื้น ไม่งั้นจะไปเจอปัญหาทางเดินหายใจแทน
• ระวังช่วงเปลี่ยนฤดู อุณหภูมิกลางวัน-กลางคืนต่างกันเกิน 10 °C ทำให้ไก่เครียด

พบไม่บ่อยในไทย มักเจอในโรงเรือนปิดที่เปิดพัดลมแรง หรือหน้าหนาวลมแห้ง ต่ำกว่า 45% ฝุ่นฟุ้ง ระคายทางเดินหายใจของทั้งไก่และคนเลี้ยง

• ลดความเร็วพัดลมลงบ้าง
• พ่นหมอกละอองน้ำเป็นช่วง ๆ
• อย่าให้วัสดุรองพื้นแห้งจนฟุ้ง